صکوک اجاره از مهمترین انواع اوراق صکوک است که شما با خرید آن، مالک مشاع بخشی از یک دارایی واقعی (مثل کارخانه، هتل یا دستگاه) میشوید. مالکیت شما مشاع است، اما منافع دارایی (یعنی حق استفاده) طبق قرارداد اجاره به شرکت بانی واگذار میشود. همچنین این اوراق با ارائه سود ثابت و مشخص به یکی از گزینههای سرمایهگذاری در بورس بدون ریسک تبدیل شدهاست.
پرداخت اجارهبها به انتخاب شما میتواند به صورت یکجا در ابتدای دوره، یکجا در انتهای دوره، ماهانه (رایجترین) و فصلی یا سالانه باشد.
فرآیند انتشار صکوک اجاره
۱. بانی درخواست تأمین مالی میدهد.
۲. مشاور عرضه از سازمان بورس «موافقت اصولی» میگیرد.
۳. نهاد واسط (SPV) مخصوص این پروژه تأسیس میشود.
۴. نهاد واسط صکوک اجاره را در بورس/فرابورس منتشر میکند.
۵. سرمایهگذاران پول را میدهند و صکوک را میخرند.
۶. نهاد واسط با همان پول، دارایی را از بانی میخرد.
۷. دارایی بلافاصله به بانی اجاره داده میشود.
۸. بانی هر ماه اجارهبها میپردازد و اجارهبها بین همه سرمایهگذاران تقسیم میشود.
۹. در سررسید، بانی دارایی را دوباره میخرد.
۱۰. نهاد واسط اصل پول همه سرمایهگذاران را برمیگرداند و پروژه تمام میشود.
دسته بندی اوراق اجاره
اوراق اجاره را میتوان از سه زاویهٔ هوشمندانه تقسیمبندی کرد؛ هر کدام دقیقاً برای یک نیاز خاص طراحی شدهاند:
۱) از نظر نوع عقد
- اجاره عادی: در این حالت بانی پس از اجاره یک دارایی، تعهدی به خرید آن در پایان موعد اجاره و میتواند داریی را بازگرداند یا مجدد بر اساس قرارداد جدید اجاره کند.
- اجاره به شرط تملیک: در این حالت بانی موظف است پس از اجاره یک دارایی، در پایان موعد اجاره آن را به قیمت اسمی خریداری کند.
۲) از نظر بانی
- شرکتهای تولیدی و تجاری (مثل کارخانهها و هتلها)
- مؤسسات مالی (بانکها، لیزینگها و مؤسسات اعتباری)
۳) از نظر هدف انتشار (مهمترین دستهبندی برای مدیران)
الف) اوراق اجاره تأمین دارایی (خرید چیزی جدید):
نهاد واسط با پول سرمایهگذاران، دارایی تازهای (مثل خط تولید، دستگاه CNC یا حتی یک هتل) را از فروشنده میخرد و به شرکت شما اجاره میدهد. در نتیجه شما صاحب دارایی جدید میشوید بدون اینکه یک ریال از جیبتان بدهید. (مانند لیزینگها که ۸۵٪ این نوع را منتشر میکنند)
ب) اوراق اجاره رهنی (نقد کردن تسهیلات قبلی):
بانک یا لیزینگ، تمام تسهیلات اجاره به شرط تملیکی که قبلاً به مشتریان داده را یکجا به نهاد واسط میفروشد. واسط اول صکوک منتشر میکند، بعد این پرتفوی را میخرد. رابطه بانک با واسط تمام میشود و سرمایهگذاران جدید مالک داراییهای رهنی میشوند. در منیجه بانک ترازنامهاش را تمیز میکند و ۱۰۰٪ نقدینگی فوری میگیرد.
ج) اوراق اجاره تأمین نقدینگی (پرفروشترین نوع سال ۱۴۰۴):
سادهترین و سریعترین راه برای تبدیل دارایی به پول نقد؛ برای مثال شما کارخانهتان را به نهاد واسط میفروشید و همان لحظه پول به حسابتان میآید. سپس کارخانه را دوباره از واسط اجاره میکنید، هر ماه اجارهبها میدهید ودر سررسید دوباره مالک میشوید.
به بیان دیگر میتوان گفت که شما داراییتان را «وثیقه» میگذارید و پول نقد میگیرید، بدون ثبت بدهی بانکی. دقیقاً به همین دلیل نامش «تأمین نقدینگی» است و ۷۲٪ از کل انتشارات در سال ۱۴۰۴ را تشکیل میدهد.
اگر دارایی فیزیکی بالای ۳۰۰ میلیون دارید، میخواهید در هزینه صرفهجویی کنید، نمیخواهید بدهی بانکی ثبت شود و نیاز به نقدینگی فوری دارید، صکوک اجاره گزینه مناسبی برای شماست.
داراییهای قابل قبول جهت انتشار اوراق اجاره شامل زمین، ساختمان و تاسیسات، ماشین آلات و تجهیزات، وسایل حمل و نقل و سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران یا فرابورس ایران میباشد.
شرایط داراییهای مبنای انتشار اوراق اجاره
- هیچگونه محدودیت یا منع قانونی، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی وجود نداشته باشد.
- تصرف و اعمال حقوق مالکیت در آن، برای ناشر دارای هیچگونه محدودیتی نباشد.
- بهکارگیری آن در فعالیت بانی، منجر به ایجاد جریانات نقدی شده یا از خروج وجوه نقد جلوگیری نماید.
- مالکیت آن به صورت مشاع نباشد (دارایی مشاع به شرط واگذاری مالکیت کل دارایی، میتواند مبنای انتشار اوراق اجاره قرار گیرد).
- امکان واگذاری به غیر را داشته باشد.
- تا زمان انتقال مالکیت دارایی به ناشر، دارایی از پوشش بیمهای مناسب و کافی برخوردار باشد.
- اسناد مالکیت دارایی موجود باشد.
لازم به ذکر است که مطابق با مفاد مندرج در قراردادهای مربوط به انتشار اوراق، تمامی هزینههای انتشار اوراق از جمله هزینههای دفترخانهای نقل و انتقال دارایی بر عهده بانی میباشد.
Add a Comment