صکوک مساقات چیست؟
مساقات در اصطلاح فقهی و حقوقی، عقدی است که بر اساس آن مالک باغ (ربالمال) باغ میوهدار خود را به باغبان (عامل) واگذار میکند تا او عملیات هرس، آبیاری، سمپاشی، داشت و برداشت را انجام دهد و در پایان، محصول باغ بر اساس نسبت توافقشده بین طرفین تقسیم شود.
اوراق مساقات در واقع سند مالکیت مشاع سرمایهگذاران بر باغات معین و مشخص است که برای انجام عملیات باغداری از طریق قرارداد مساقات واگذار شدهاند. با خرید این اوراق، شما بهصورت مشاعی مالک باغهای پسته، گردو، زیتون، بادام یا مرکبات میشوید و نیازی به حضور فیزیکی یا مدیریت مستقیم ندارید.
شیوه عملیاتی اوراق مساقات
- مؤسسه مالی تخصصی کشاورزی، پس از مطالعات امکانسنجی، باغات آماده یا زمینهای مستعد باغداری را خریداری میکند.
- عملیات آمادهسازی کامل باغ انجام میشود (حفر چاه، احداث سیستم آبیاری، کانالکشی، کاشت نهالهای مرغوب و …).
- باغات از طریق قرارداد مساقات رسمی به باغبانان حرفهای (عامل) واگذار میگردد.
- باغبان در طول سال عملیات هرس، آبیاری، سمپاشی، داشت و برداشت را انجام میدهد.
- پس از برداشت، محصول باغ طبق نسبت تعیینشده در قرارداد بین مؤسسه (به نمایندگی از دارندگان اوراق) و باغبان تقسیم میشود.
- مؤسسه مالی سهم دارندگان اوراق از محصول را دریافت و در بازار به فروش میرساند.
- ابتدا حقالوکاله مؤسسه کسر شده، سپس سود خالص بهصورت سالانه بین دارندگان اوراق مساقات توزیع میگردد.
- این چرخه هر سال تکرار میشود تا زمانی که مؤسسه مالی منحل نشود.
سود اوراق مساقات: واقعی، سالانه و متغیر
دوره پرداخت سود به صورت سالانه یعنی پس از برداشت و فروش محصول و عوامل موثر بر سود شامل حجم تولید، قیمت بارار محصولات، هزینههای عملیاتی (آبیاری، سم، دستمزد و …) است.
ناشر میتواند بر اساس تجارب گذشته و پیشبینیهای کارشناسی، دامنه سود انتظاری (مثلاً ۳۰٪ تا ۵۰٪) را اعلام کند، اما سود قطعی تنها پس از پایان سال مالی و تسویه حسابها مشخص و پرداخت میشود.
این ساختار کاملاً شرعی، مبتنی بر تولید واقعی و پوششدهنده تورم است و برای سرمایهگذارانی که به دنبال مشارکت در باغداری سودآور هستند، گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
بازار ثانویه اوراق مساقات
بازار ثانویه اوراق مساقات یکی از قویترین مزیتهای این صکوک باغداری است و به سرمایهگذاران آزادی عمل کامل میدهد:
دارنده اوراق مساقات دو راه پیش رو دارد:
- اوراق را نگه دارد و هر سال از سود واقعی محصول (پسته، گردو، زیتون، بادام و …) بهرهمند شود،
- یا در هر زمان که به نقدینگی نیاز داشت، اوراق را بهراحتی در فرابورس ایران بفروشد.
چرا قیمت اوراق مساقات در بازار ثانویه معمولاً صعودی است؟
اوراق مساقات برخلاف اوراق با درآمد ثابت، دو موتور رشد دارد:
- رشد ارزش باغ (پوشش تورم) چون اوراق سند مالکیت مشاع بر باغات واقعی است، با افزایش قیمت زمین و باغ (که معمولاً همگام یا بالاتر از نرخ تورم است)، ارزش ذاتی اوراق نیز بهطور طبیعی بالا میرود.
- سود سالانه محصول هرچه به فصل برداشت نزدیکتر میشویم، سود انتظاری سال جاری در قیمت اوراق منعکس میشود و قیمت افزایش مییابد. پس از توزیع سود، این مؤلفه موقتاً حذف شده و با آغاز چرخه جدید دوباره اثر خود را نشان میدهد.
در نتیجه، خریداران بازار ثانویه حاضرند قیمت بالاتری بپردازند تا هم از سود محصول و هم از افزایش بلندمدت ارزش باغ سود ببرند.
مزایای بازار ثانویه اوراق مساقات
- نقدشوندگی سریع حتی در طول سال زراعی
- رشد سرمایه متناسب با تورم + سود سالانه محصول
- بهترین ابزار سرمایهگذاری ضدتورمی در بخش واقعی کشاورزی
این ابزار برای سرمایهگذارانی که به باغداری علاقهمندند اما مدیریت نمیخواهند، صندوقهای بازنشستگی و بیمه، صادرکنندگان پسته و زعفران و هلدینگهای کشاورزی بسیار مناسب است.
Add a Comment